నేటి డిజిటల్ యుగంలో యూపీఐ (UPI), నెట్ బ్యాంకింగ్ వాడకం పెరిగినప్పటికీ, అత్యవసర అవసరాల కోసం లేదా శుభకార్యాల కోసం చాలామంది ఇంట్లో నగదును నిల్వ ఉంచుకుంటారు. అయితే, మన ఇంట్లో ఎంత నగదు ఉండాలి? దానికి ఏదైనా పరిమితి ఉందా? ఒకవేళ భారీ మొత్తంలో నగదు దొరికితే ఇన్కమ్ టాక్స్ (Income Tax) అధికారులు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటారు? అనే విషయాలపై ప్రతి ఒక్కరికీ అవగాహన ఉండాలి.
భారతీయ చట్టాల ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి తన ఇంట్లో ఎంత నగదు ఉంచుకోవాలనే దానిపై ఎటువంటి గరిష్ట పరిమితి లేదు. మీరు లక్షలు లేదా కోట్లు కూడా ఇంట్లో ఉంచుకోవచ్చు. అయితే, ఇక్కడే ఒక ముఖ్యమైన నిబంధన ఉంది. మీరు ఉంచుకున్న ప్రతి రూపాయికి తగిన ఆధారాలు (Proof of Income) ఉండాలి.
ఒకవేళ ఆదాయపు పన్ను శాఖ అధికారులు మీ ఇంటిపై దాడులు చేసినప్పుడు నగదు దొరికితే, ఆ డబ్బు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? అది మీ సంపాదనేనా? దానికి మీరు పన్ను చెల్లించారా? లేదా అది ఎవరైనా బహుమతిగా ఇచ్చారా? వంటి ప్రశ్నలకు మీరు సరైన సమాధానం చెప్పాల్సి ఉంటుంది.
లెక్క చూపని నగదుకు జరిమానా: ఒకవేళ మీ దగ్గర దొరికిన నగదుకు మీరు సరైన ఆధారాలు చూపలేకపోతే, ఆ మొత్తంలో 137% వరకు జరిమానా విధించే అవకాశం ఉంటుంది. అంటే అసలు సొమ్ము పోవడమే కాకుండా, అదనంగా జరిమానా కూడా కట్టాల్సి వస్తుంది.
రూ. 20,000 మించిన రుణాలు: ఏదైనా ఆస్తి కొనుగోలు లేదా ఇతర అవసరాల కోసం ఎవరి దగ్గరైనా రూ. 20,000 కంటే ఎక్కువ నగదు రూపంలో అప్పుగా తీసుకోవడం లేదా తిరిగి ఇవ్వడం చట్టవిరుద్ధం. ఇది సెక్షన్ 269SS మరియు 269T కిందకు వస్తుంది.
పాన్ కార్డ్ తప్పనిసరి: రూ. 50,000 కంటే ఎక్కువ నగదును బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేసినా లేదా విత్డ్రా చేసినా పాన్ (PAN) కార్డ్ వివరాలు ఇవ్వడం తప్పనిసరి.
నగదు నిల్వ ఉంచుకున్నప్పుడు అనుసరించాల్సిన జాగ్రత్తలు:
మీరు ఇంట్లో పెద్ద మొత్తంలో నగదు ఉంచుకోవాల్సి వస్తే, ఈ క్రింది పత్రాలను సిద్ధంగా ఉంచుకోవడం ఉత్తమం:
బ్యాంక్ స్టేట్మెంట్: మీరు మీ బ్యాంక్ ఖాతా నుండి డబ్బు విత్డ్రా చేసినట్లు చూపే స్టేట్మెంట్.
ఆస్తి అమ్మకం పత్రాలు: ఏదైనా ఆస్తిని అమ్మగా వచ్చిన డబ్బు అయితే, దానికి సంబంధించిన సేల్ డీడ్ పత్రాలు.
వ్యాపార లెక్కలు: మీరు వ్యాపారవేత్త అయితే, మీ క్యాష్ బుక్ లేదా బిజినెస్ లెడ్జర్ అప్డేట్గా ఉండాలి.
బహుమతుల వివరాలు: పెళ్లిళ్లు లేదా ఇతర వేడుకల సమయంలో వచ్చిన బహుమతి సొమ్ము అయితే, దానికి తగిన వివరణ ఉండాలి.
ఇంట్లో నగదు ఉంచుకోవడం నేరం కాదు, కానీ ఆ నగదు 'వైట్ మనీ' (White Money) అయి ఉండాలి. అంటే మీరు సంపాదించిన సొమ్ముకు సంబంధించి ఆదాయపు పన్ను రిటర్న్స్ (ITR) దాఖలు చేసి ఉండాలి.